عزيز دولت آبادى

15

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )

جنونى اردبيلى از سخنوران اوايل سدهء دوازدهم هجرى است وى به سال 1107 ق . در اردبيل مىزيسته است . ديوان او شامل : غزل ، ترجيع ، قصيده و رباعى در 3254 بيت ؛ همراه « جنگنامه » كه به تركى است در كتابخانهء شادروان آقاى سلطان القرايى موجود بوده است . آغاز : چو از خلوت به صحرا جلوه‌گر شدن حسن بىپروا * به سر هر ذره را سوداى شور و عشق شد پيدا انجام : « جنونى » محو روى دل‌ستان خود چه مىداند * كه مجنون است مىآيد برش يا مىرود ليلى ( الذريعة ، ج 9 ، ص 206 - 207 ) جنيد بن اسماعيل اردبيلى فلك الدّين ابو نصر جنيد بن اسماعيل بن على بن اسماعيل اردبيلى ملقب به « الرئيس » شرح زندگى او را ابو عبد الله دبيئى چنين به قلم آورده است : « ابو نصر اردبيلى در سفر مكه به بغداد آمد و در سال 606 با وى ملاقات نمودم ، پس از برگشت از مكهء معظمه وى را فاضل و مميز يافتم و از تاريخ تولدش سؤال كردم گفت در ماه ربيع الآخر 535 به دنيا آمده و در سال 616 در اردبيل ساكن شده . دبيئى از وى اشعارى يادداشت كرده و از اشعار تميم بن معد مصرى براى او خوانده است . ( تلخيص معجم الآداب جلد 4 قسم 3 ص 494 - تاريخ اردبيل و دانشمندان ص 172 )